| 3.
เครื่องมือที่ใช้ทำขนมไทยชนิดต่าง ๆ |
ขนมหวานไทย
ชนิดต่าง ๆ มีลักษณะรูปร่างแต่ละชนิดแตกต่างกันออกไป
ซึ่งขึ้นอยู่กับชนิดของขนม
หวานไทยนั้น ๆ เครื่องมือในการทำขนมไทยเป็นสิ่งสำคัญ
ที่จะกำหนดให้ขนมไทยแต่ละชนิดมีรูปแบบเป็นเอก
ลักษณ์ คนไทยสมัยก่อนจะเรียกเครื่องมือเหล่านี้ว่า
พิมพ์ขนม พิมพ์ขนม อาจมีลักษณะ
เป็นพิมพ์ไม้ พิมพ์ทอง
เหลือง พิมพ์พลาสติก ฯลฯ การทำขนมหวานไทย
การใช้พิมพ์ชนิดต่าง ๆ จึงมีความสำคัญมาก
เพราะจะช่วยให้
ขนมที่ทำแล้วมีรูปร่างหน้าตาน่ารับประทาน พิมพ์ขนมที่ทำมากดหรืออัดรูปร่าง
ถ้าทำด้วยไม้ควรเลือกลวดลาย
พิมพ์ที่มีเส้นลึก ลายค่อนข้างหยาบ เมื่ออัดขนมลงลายจะเด่นชัด
ควรเลือกไม้เนื้อแข็ง เนื้อไม้ไม่มีรอยแตก
ไม่มีตา
ไม้ เพราะจะเกิดรอยร้าวหักง่าย พิมพ์ไม้ที่ใช้กับขนม
เช่น ทองเอก สัมปันมี ข้าวตู
ฯลฯ เมื่อใช้พิมพ์แล้วล้างให้
สะอาดใช้แปรงทำความสะอาดให้ทั่วทุก ๆ รอยของพิมพ์
อย่าให้มีเศษแป้งติดค้าง จะทำให้ขึ้นรา
ล้างผึ่งให้แห้ง
ก่อนเก็บ
|
| 3.1
พิมพ์ขนมทองเอก สัมปันนี |
เป็นพิมพ์ทำด้วยไม้แกะเป็นลวดลาย
ในหนึ่งพิมพ์มี 4-5 ช่อง เมื่อทำขนมแล้วล้างทำความสะอาดผึ่งแดด
ให้แห้ง ใส่ถุงพลาสติกรัดยาง
|
| 3.2
พิมพ์ขนมครองแครง |
เป็นพิมพ์ที่ทำด้วยไม้และพลาสติก ใช้แล้วทำความสะอาดด้วยการแช่น้ำแล้ว ใช้ไม้แหลมแซะแป้งออกให้
หมดล้างให้สะอาด ผึ่งแดดให้แห้งใส่ถุงพลาสติกรัดยาง
|
| 3.3
พิมพ์ขนมฝรั่ง |
เป็นรูปกลมภายในประกอบด้วยหลุมรูปร่างต่าง
ๆ ประมาณ 7-10 อัน ขึ้นอยู่กับขนาดมีฝาปิด ควรเลือกซื้อ
ชนิดที่เนื้อละเอียด ไม่มีรูอากาศ ไม่มีรอยร้าว ใช้งานแล้วทำความสะอาดให้ทั่วด้วยแปรงมัดเศษขนมออกให้หมด
ใช้ผ้าชุบน้ำมันเช็ดให้ทั่วพิมพ์เก็บเข้าที่
|
| 3.4
พิมพ์กระทงทอง |
มีด้ามเป็นไม้หรือขดเหลืองยาวประมาณ
7-8 นิ้ว ด้านปลายจะเป็นรูปกระทง
1-2 อัน การเลือกซื้อจะดู
ทองเหลืองที่ต่อมายังด้ามไม้ยาวพอสมควร การต่อแน่นหนา
ต่อแผ่นทองเหลืองที่ถาดจับที่ด้ามแน่นสนิทการทำ
ความสะอาด ใช้แล้วล้างเศษขนมออกให้หมด ทาน้ำมันพืชให้ทั่ว
เก็บเข้าที่
|
| 3.5
พิมพ์ดอกจอก |
มีลักษณะเป็นทองเหลืองทั้งอัน
ด้ามยาวมีห่วงวงกลมด้านบนยาวประมาณ 7-8
นิ้ว ด้ามปลายทำเป็นรูป
กลม หล่อเป็นลวดลาย การเลือกซื้อดูทองเหลืองที่ต่อกับด้ามให้แน่นหนา การทำความสะอาดใช้แล้วล้างทาน้ำมัน
พืชให้ทั่วเก็บเข้าที่
|
| 3.6
พิมพ์ทองม้วน |
มีด้ามยาว
ตัวพิมพ์เป็นเหล็กหล่อตีเป็นแผ่นบาง
ๆ มีลวดลายที่พิมพ์ ก่อนใช้ผิงไฟให้พิมพ์ร้อนเสียก่อน
ควรใช้ลูกประคบชุบน้ำมันพืชทา (ลูกประคบคือกากมะพร้าวห่อด้วยผ้าใช้สำหรับชุมน้ำมันทาพิมพ์)
พิมพ์ทอง
ม้วนใช้แล้วแปรงให้สะอาดแล้วทาน้ำมัน ห่อด้วยผ้าหรือกระดาษ
|
| 3.7
ที่กดสลิ่ม |
ทำด้วยทองเหลืองหรือสแตนเลส
มีลักษณะเป็นกระป๋องกลมด้านล่างเจาะรูเล็ก
ๆ ด้านบนปากกระป๋องมี
2 หู มีที่กดเป็นด้ามยาวประมาณ 6-7 นิ้ว
ด้านปลายเป็นแผ่นกลมหนา การเลือกซื้อควรพิจารณาความแข็งแรง
แน่นหนาของการบัดกรี ระหว่างรอยต่อของด้ามกับตัวแผ่นที่กดแลหูทั้งสองข้าง
รูที่เจาะด้านล่างใช้งานได้
การทำความสะอาดล้างแล้วเช็ดให้แห้งเก็บเข้าที่
|
| 3.8
ที่กดขนมเรไร |
ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง
เช่น ไม้สัก มีรูปร่างคล้ายที่ทับกล้วยปิ้ง
ยาวประมาณ 14-15 นิ้ว ประกอบด้วยกัน
2
ส่วนด้านตัวล่างตรงกลางจะเป็นเดือย ไม้กลม ๆ
ขึ้นมา ด้านตัวบนตรงกลางจะเป็นหลุมกลมขนาด
1 นิ้ว ด้านบน
ของหลุมจะมีแผ่นทองเหลืองเจาะรูเล็ก ๆ การเลือกซื้อ
พิจารณารอยตะปูที่ตอกบนแผ่นทองเหลืองให้แข็งแรง
ตัวด้ามไม้ไม่มีรอยแตก มีตาไม้ เมื่อใช้พิมพ์แล้วล้างให้สะอาดใช้แปรงทำความสะอาดให้ทั่ว
ๆ อย่าให้มีเศษแป้ง
ติดค้าง ผึ่งให้แห้งก่อนเก็บเข้าที่
|
| 3.9
ที่กดขนมขี้หนู |
มีลักษณะเป็นกรอบไม้สี่เหลี่ยมตรงกลางเป็นตะแกรงทองเหลือง
หรือสแตนเลสชนิดละเอียดหรือใช้ที่ร่อน
แป้งที่มีตะแกรงชนิดละเอียดได้ การเลือกซื้อพิจารณาระหว่างรอยต่อของไม้กับทองเหลืองให้แข็งแรงแน่นหนา
เมื่อใช้งานแล้วล้างให้สะอาดใช้แปรงทำความสะอาดให้ทั่ว
ๆ อย่าให้มีเศษแป้งติด
ผึ่งให้แห้ง ๆ ก่อนเก็บเข้าที่
|
| 3.10
กระชอนกดลอดช่อง |
ใช้กะลาขนาดใหญ่ขูดให้สะอาดทั้งด้านในและนอก
ขัดจนเป็นมันเจาะรูให้ทั่วพื้นที่
รูที่เจาะเป็นรูกลม
เกลี้ยงมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1/2 ซม.เข้ากรอบไม้โดยรอบมีที่วางพักไว้ กดแป้งลงในกระชอนกดด้วยทัพพี
หรือกระบวยด้ามยาว ๆ ให้แป้งที่กวนได้ที่แล้วไหลลงมาตามรูที่เจาะ
ปัจจุบันมีที่กดเป็นอลูมิเนียนคล้ายที่กดสลิ่ม
แต่เจาะรูใหญ่ การทำความสะอาด ล้างด้วยน้ำธรรมดา
ใช้แปรงถูท้างด้านในและด้านนอก
เช็ดและตากให้แห้ง
|
| 3.11
เตาขนมครก |
ปัจจุบันเตาขนมครกมีสองชนิด
คือชนิดที่ทำด้วยดินเผา และชนิดที่ทำด้วยอลูมิเนียมมีฝาครอบชนิดที่เป็น
ดินก้อนที่จะนำมาใช้ต้องทำหลุมขนมครกให้เป็นมันลื่น
โดยการใช้กากมะพร้าวขูดที่คั้นแล้วทาในหลุมเผาให้ไหม้
หลาย ๆ ครั้ง จนหลุมเป็นมันจึงนำมาใช้ ถ้าเป็นชดอลูมิเนียมให้ใช้น้ำมันพืชมา
การรักษาความสะอาด ใช้เตาแล้ว
ขูดสิ่งสกปรกออก เช็ดด้วยน้ำมันพืช ให้ทั่ว
เก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
|
| 3.12
แหนบ |
มีทั้งชนิดที่ทำด้วยอะลูมิเนียม และทองเหลือง ปลายแหนบมีลวดลายใช้สำหรับหยิบแป้งให้เป็นลวดลาย
มีหลายลายให้เลือกซื้อตามต้องการ แหนบชนิดทองเหลือใช้ได้ทนทาน
ควรเลือกลายที่ไม่ละเอียดมากนัก เมื่อใช้
หยิบแป้งแล้วจะได้ลายชัดเจน ชนิดอลูมิเนียมไม่แข็งแรงและไม่ทนทาน ใช้ได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น
การทำความ
สะอาด ใช้แปรงถูที่ลายให้หมดคราบ เช็ดแล้วผึ่งให้แห้ง
ใส่ในภาชนะที่เป็นกล่อง เพราะเป็นของเล็กอาจหาง่าย
|
|
|
| |
